بررسي تطبيقي دو کنفرانس

در واپسين روزهاي سال ۱۳۸۵ توفيق حضور در اولين کنگره ملي علوم انساني در تهران را يافتم. همانطور که پيشتر گفته بودم اين کنگره توسط پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي برگزار شد. انگيزه اصلي من از حضور در اين کنگره آشنايي با فضاي علوم انساني در ايران و شناختن گرايشها و طيفهاي فعال در اين عرصه بود که تا حدود زيادي حاصل شد. متاسفانه طي سالهاي حضور در دانشگاه هنر کمتر امکان ارتباط و آشنايي با اصحاب علوم انساني را يافته بودم. حضور در اين کنگره نکات جالب ديگري هم براي من به همراه داشت. خصوصا اينکه چند ماه قبل تجربه حضور در يک کنفرانس بزرگ مشابه در دانشگاه آکسفورد را هم يافته بودم. به نظرم رسيد شايد از رهگذر مقايسه اين دو همايش علمي بتوان به برخي تفاوتهاي معنادار رسيد. البته اينجا صرفا به بيان اين تفاوتها بدون قضاوت و داوري مي پردازم و نتيجه گيري احتمالي را بر عهده خواننده محترم مي گذارم.

۱- کنگره تهران عنوان خاص يا موضوع به خصوصي نداشت و يک موضوع بسيار عام (علوم انساني) را دستمايه عنوان خود قرار داده بود. کنفرانس آکسفورد با عنوان خاصي (دگرگوني رسانه ها و نظريه هاي علوم اجتماعي) برگزار شده بود و قرار بود طي آن تاثير دگرگوني رسانه ها بر نطريه هاي علوم  اجتماعي بررسي شود.

 ۲- کنگره تهران از ارسال کنندگان مقالات خواسته بود علاوه بر چکيده مقاله اصل آنرا نيز جهت داوري ارسال نمايند. در واقع داوري در چند مرحله انجام مي شد. در کنفرانس آکسفورد داوري مقالات صرفا بر اساس چکيده مقالات بود.

۳- در کنگره تهران تا يک هفته قبل از برگزاري کنگره نتيجه داوري مقالات مشخص نبود. در کنفرانس آکسفورد نتايج داوري مقالات ۴ ماه قبل از برگزاري کنگره اعلام شد.

۴- در کنگره تهران افرادي که مقالاتشان پذيرفته مي شد خود به خود مهمان کنگره مي شدند. در کنفرانس آکسفورد پس از اعلام پذيرش مقاله متقاضي مي بايست جهت حضور در کنگره ثبت نام کند.

۵- حضور در کنگره تهران براي مدعوين رايگان بود اما ثبت نام جهت حضور در کنفرانس آکسفورد براي اساتيد حدود ۲۰۰ پوند و براي دانشجويان حدود ۱۰۰ پوند هزينه داشت.

۶- كليه مهمانان كنگره تهران در ايام برگزاري كنگره به صورت رايگان در هتل استقلال تهران اقامت داشتند. (البته بنده به دليل اقامت نزد بستگان از اين فيض محروم ماندم !) اما اغلب مهمانان كنفرانس آكسفورد در خوابگاههاي دانشجويي دانشگاه اقامت داشتند و بابت هر شب اقامت در آنجا بين 40 – 80 پوند هزينه پرداخت مي كردند. برخي نيز به هزينه خود در مهمانسرا يا هتل اقامت داشتند.

۷ - مهمانان كنگره تهران هر سه وعده غذا مهمان كنگره بودند. نهار اين كنگره كه هر روز توسط رستوران سالن همايشهاي بين المللي صدا و سيما تامين مي شد مشتمل بر حدود 10 نوع غذاي رنگارنگ و انواع سالاد و دسر و نوشيدني و ... بود. در كنفرانس آكسفورد تنها يك وعده نهار بصورت روزانه در هزينه هاي ثبت نام گنجانده شده بود كه عبارت بود از يك ساندويچ ، يك نوشابه ، يك چيپس و يك عدد ميوه. بابت صرف شام اختتاميه كنفرانس هم در صورت تمايل جداگانه بايد 30 پوند پرداخت مي شد.

8- در طول سه روز كنگره تهران ابتدا قرار بود تنها 30 مقاله ارائه شود كه نهايتا به حدود 70 مقاله افزايش يافت. البته تعداد مقالات پذيرش شده بسيار زياد تر از اين تعداد بود كه به علت عدم امكان ارائه قرار شد ما بقي مقالات بصورت كامل در كتاب كنگره چاپ شود. در سه روز كنفرانس آكسفورد حدود 250 مقاله ارائه شد. اغلب اين مقالات در قالب پانل هاي تخصصي به صورت همزمان در سالنها و اتاقهاي مجزا ارائه مي شد.

9- در كنگره تهران پس از ارائه شدن مقالات مجالي براي پرسش ها و يا اظهار نظر درباره مقالات ارائه شده توسط حاصران در جلسه نبود. در كنفرانس آكسفورد پس از مقالات نوبت به پرسشها و يا نظرات ديگران مي رسيد. (ظاهرا تفاوت اصلي ارائه مقاله به يك مجله علمي و ارائه آن به يك كنفرانس در اين است كه در كنفرانس ها امكان مواجهه حضوري با ديگر صاحب نظران و شنيدن نقد ساير كارشناسان به صاحب مقاله كمك مي كند پيش از چاپ نهايي مقاله اش اصلاحاتي در آن انجام دهد.)

10- در كنفرانس آكسفورد تنها تعداد معدودي از برترين مقالات ارائه شده جهت چاپ برگزيده مي شدند. در كنگره تهران مقرر شد مقالاتي كه به دليل كمبود وقت امكان ارائه شدن پيدا نكردند در كتاب كنفرانس چاپ شوند.

11- در كنگره تهران تعداد قابل توجهي از ارائه كنندگان مقاله – بخصوص اساتيد صاحب نام- بدون داشتن متن، يادداشت ، اسلايد و ...  سخنراني هاي مبسوطي ايراد فرمودند. در كنگره آكسفورد اغلب اساتيد صاحب نام مقالات خود را بطور كامل از روي نوشته خواندند.

12-  كنگره تهران با سخنان وزير علوم افتتاح و با سخنان رييس مجلس شوراي اسلامي پايان يافت. در كنفرانس آكسفورد هيچ مقام دولتي حضور نيافت.

13- در كنفرانس آكسفورد ايميل شركت كنندگان با اجازه آنها در اختيار ديگر شركت كنندگان قرار مي گرفت. در كنگره تهران هيچ ايميلي مبادله نشد.

14- در كنگره تهران مقاله چند دانش آموز در زمره مقالات ارائه شده قرار گرفت ، در حاليكه مقاله برخي اساتيد صاحب نام به دليل كمبود وقت ارائه نشد. در كنفرانس آكسفورد چنين اتفاقي نيافتاد.